W siedemnaście lat po spektakularnym rozpoczęciu transformacji ustrojowej odbył się Festiwal Piosenki w Opolu. Transformacja ustrojowa, jak wiadomo, rozpoczęła się 4 czerwca 1989 roku. Wtedy właśnie pani Joanna Szczepkowska przekazała nam radosną wiadomość, że właśnie upadł komunizm. Oczywiście myliła się straszliwie, ale nie była w tym odosobniona, bo nad wprowadzeniem zarówno jej, jak i reszty Polaków w błąd, pracowało mnóstwo funkcjonariuszy i tajnych współpracowników razwiedki. Mahatma Gandhi w przypływie szczerości powiedział, że nic nie jest tak kosztowne, jak stworzenie wrażenia ubóstwa i prostoty. Podobnie nic nie wymaga tak drobiazgowych przygotowań, jak stworzenie wrażenia spontaniczności i naturalności. Oczywiście wszystko na tym świecie ma swoje granice, również spontaniczność i naturalność. Toteż kiedy wyborcy wycięli tzw. listę krajową, na której razwiedka umieściła najbardziej zasłużonych agentów, kierujące transformacją ustrojową „człowieki honoru” zagroziły natychmiastowym przerwaniem demokratycznego spektaklu. W rezultacie, wyselekcjonowani przez generała Czesława Kiszczaka reprezentanci „strony społecznej”, skwapliwie zgodzili się na zmianę ordynacji w trakcie wyborów – i takim to sposobem „upadł komunizm”.

Ciekawa rzecz, że kolejna próba obalania komunizmu znowu przypadła na 4 czerwca, tyle, że w trzy lata później, w 1992 roku. Jak pamiętamy, tego dnia, z inicjatywy prezydenta Lecha Wałęsy, za podjęcie próby ujawnienia komunistycznej agentury w strukturach państwa, obalony został rząd premiera Jana Olszewskiego. Obaliła go „koalicja grubej kreski” w której uczestniczyli zarówno przedstawiciele „strony rządowej”, jak i przedstawiciele „strony społecznej” przy okrągłym stole. Ci nie zawiedli zaufania, jakim obdarzył ich „człowiek honoru”, generał Kiszczak. Oni też pozostali „człowiekami honoru”. Przypominam o tym m.in. ze względu na pana senatora Stefana Niesiołowskiego, któremu przydałaby się chyba jakaś konsultacja weterynaryjna, jak i ze względu na pana red. Michnika, który w wywiadzie dla „Głosu Koszalińskiego” dał do zrozumienia, że nie mam „zdolności honorowej”. A skąd uczestnik afery Rywina wie, że sam ją ma? Czy myśli, że ją odziedziczył, jak pisze Tuwim, „z miszpuchy cycełesowatej”, czy też – że nasiąknął nią dzięki długotrwałemu obcowaniu z „człowiekami honoru” w rodzaju generała Kiszczaka i innych? Zresztą – mniejsza z tym, zwłaszcza że słynna rozmowa red. Michnika z drugim człowiekiem honoru, Lwem Rywinem odbyła się nie 4 czerwca, ale prawidłowo – w rocznicę Manifestu PKWN, 22 lipca 2002 roku. Widocznie prawdziwi ludzie honoru dzielą między siebie wpływy w krajach tubylczych tradycyjnie właśnie tego dnia.

Tym razem czwartego czerwca zakończył się tylko Festiwal Piosenki w Opolu. Organizatorzy zdecydowali się na szalenie ryzykowne przedsięwzięcie; dopuścili na estradę również artystów operowych w repertuarze rozrywkowym i dopiero na tym tle można było w pełni zrozumieć sens przestrogi: „niech się nigdy na Konia nie porywa Kucyk”. Na tle wyszkolonych głosów, mutacyjne tenorki biednych refrenistów brzmiały piskliwie i żałośliwie, niczym skargi zamorzonych potępieńców, podobnie zresztą, jak – pożal się Boże – „teksty”. Co tu ukrywać – za komuny było lepiej, chociaż też schodziło na psy i w rezultacie „Kabaret Starszych Panów” został zastąpiony przez „Kabaret Smutnych Panów”, autorstwa pani Olgi Lipińskiej. Mimo zakończenia opolskiego festiwalu, Kabaret Smutnych Panów trwa nadal, a nawet coraz bardziej się rozkręca.

I nic dziwnego: 24 maja Sejm uchwalił ustawę o rozwiązaniu WSI, na podstawie której każdy funkcjonariusz ubiegający się o ponowną służbę będzie musiał złożyć oświadczenie m.in. o tajnej współpracy z „przedsiębiorcami, nadawcami, redaktorami naczelnymi, dziennikarzami i wydawcami” a jeśli nadal z takiej tajnej współpracy „korzysta” – to w pół roku ma ją zakończyć. Prawdziwość tych deklaracji ma sprawdzać Komisja Weryfikacyjna w połowie wyznaczona przez prezydenta, a w połowie – przez premiera. Ujawnienie tylu niedyskrecji, zwłaszcza z „przedsiębiorcami” i „nadawcami” może wysadzić w powietrze całą III Rzeczpospolitą i większość autorytetów moralnych. Toteż Smutni Panowie bynajmniej nie czekają bezczynnie na nadejście 30 września, kiedy to WSI mają zostać „rozwiązane”, tylko wyprowadzają swój kabaret na ulice; lekarze już strajkują, wkrótce dołączą do nich górnicy, a w kolejce stoją już „służby mundurowe” i tak dalej. Kto by pomyślał, że razwiedka aż tak rozbudowała sobie agenturę, również po „transformacji ustrojowej”? Kto wie, czy te skecze nie wysadzą w najbliższych miesiącach całego rządu? Wszystko to być może, zwłaszcza, że i hierarchia przyjęła postawę wyczekującą, zapowiadając ewentualne ujawnienie księży-konfidentów dopiero „w początkach października”, kiedy już będzie jasne, czy trzeba ujawniać, czy przeciwnie – wcale nie trzeba.

Ludzie honoru – na Sycylii mówiono tak na członków mafii
Razwiedka (ros.) trudno przetłumaczalne określenie zwiad-wywiad-dywersja